nieuws

van ons

Het Coronavirus: de do's en don'ts op de werkvloer

Nu het coronavirus (ofwel Covid-19) ook Nederland heeft bereikt, doen werkgevers van alles om zich hiertegen te wapenen. Is de werkgever hiertoe verplicht en waar heb je als werknemer recht op? Mag je als werknemer thuisblijven uit angst voor besmetting? Mag een werkgever een werknemer verbieden om te komen werken of, nog veel verstrekkender, om op reis te gaan? En wat zijn dan de gevolgen voor het loon? In deze blog wordt kort antwoord gegeven op deze vragen die werkgevers en werknemers op dit moment aan ons stellen omtrent het coronavirus.

Zorgplicht en verantwoordelijkheid van de werkgever

Een werkgever dient zorg te dragen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Dit betekent dat werkgevers verplicht zijn om maatregelen te treffen om besmettingsgevaar te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken. Dat kun je doen door werknemers in te lichten en informatie te verstrekken over de symptomen van het coronavirus en door ze te stimuleren regelmatig de handen te wassen en hygiënevoorschriften na te leven. Zorg er als werkgever dan ook voor dat er voldoende mogelijkheden zijn om de juiste hygiëne in acht te nemen, door het plaatsen van zeepdispensers en papieren droogdoeken.

Wanneer moet/mag je thuisblijven?

Een werknemer mag niet zomaar uit eigen beweging thuisblijven. Dit mag enkel indien er een goede grond is voor de vrees van besmettingsgevaar. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een collega die terugkomt van een vakantie uit een risicogebied. De vrees is in dat geval gegrond. In overleg met de werkgever moet dan gekeken worden naar een oplossing, bijvoorbeeld door thuis te werken.

Als werkgever mag je werknemers verzoeken om thuis te werken. Bij een verdenking dat iemand ziek is, mag thuiswerken worden verplicht.

Werknemers die terugkomen uit een risicogebied kunnen niet zomaar worden verplicht tot medisch onderzoek of quarantaine. Het opnemen van de temperatuur van werknemers is in beginsel niet toegestaan. Werknemers mogen een scan weigeren. Dit is in de meeste gevallen namelijk in strijd met de privacyrechten van de werknemer.

Werkzaam in een risicogebied

Wanneer er werknemers in een risicogebied werkzaam zijn, dient de werkgever maatregelen te treffen om te voorkomen dat werknemers besmet raken. De werkgever dient ervoor te zorgen dat de veiligheid van de werknemers gewaarborgd is. Indien dat alleen kan door de werknemers terug naar Nederland te halen, dan zal een werkgever dat moeten doen.

Loondoorbetaling tijdens quarantaine

Indien een werknemer (besmet of niet) in quarantaine moet, heeft de werknemer recht op loondoorbetaling. Die werknemer is verplicht om overheidsmaatregelen op te volgen en kan er dus niets aan doen dat hij geen werkzaamheden kan verrichten. Indien thuiswerken mogelijk is, dan zal de werknemer dat moeten doen.

Tijdens vakantie besmet?

Indien een werknemer op vakantie is en in quarantaine moet blijven, dan heeft de werknemer recht op loondoorbetaling en mogen die dagen niet in mindering worden gebracht op het vakantiedagensaldo. Als een werknemer zelf een risicogebied opzoekt, dan ligt dat anders. In dat geval neemt een werknemer zelf het risico om “het gevaar” op te zoeken. In uitzonderlijke gevallen kan dit zelfs een reden zijn voor ontslag. Anderzijds kan een werkgever een werknemer niet verbieden om in zijn vrije tijd naar een besmet gebied te reizen.

Sluiting van scholen of kinderdagverblijf

Bestaat er ook recht op loondoorbetaling als scholen of het kinderdagverblijf sluiten en de werknemer geen oppas heeft en daardoor niet kan komen werken? De werkgever hoeft het loon slechts voor korte duur (de tijd die nodig is om opvang te regelen) door te betalen. Lukt het niet om opvang te vinden, dan zal er met de werkgever in overleg moeten worden gegaan over het opnemen van vakantiedagen.

Minder werk als gevolg van het virus

In de situatie dat er geen of onvoldoende werk is, bijvoorbeeld omdat producten uit China niet meer worden geleverd, dan ligt dit in de risicosfeer van de werkgever. In beginsel heeft de werkgever de verplichting om het loon door te betalen. Mogelijk dat de werkgever een beroep kan doen op de werktijdverkortingsregeling. Bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) kan digitaal een vergunning voor werktijdverkorting worden aangevraagd.  Als de werknemers waarvoor werktijdverkorting is aangevraagd voldoen aan de eisen van de Werkloosheidswet, kan voor die werknemers een WW-uitkering worden aangevraagd.

Mocht een aanvraag voor de werktijdsverkortingsregeling worden afgewezen, dan kan het gebrek aan werk tot gevolg hebben dat ontslag moet worden aangevraagd voor een of meerdere werknemers. Er dient in dat geval een ontslagprocedure bij het UWV te worden gestart en toestemming worden gevraagd om het dienstverband van de werknemer(s) die het eerst voor ontslag in aanmerking komt, op te zeggen.

Heeft u vragen wat u als werkgever of werknemer kunt of moet doen? Neem dan contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.

Heeft u vragen over hoe u als werkgever om gaat met het coronavirus?