nieuws

van ons

Wet normalisering rechtspositie ambtenaren

De afgelopen periode is er veel aandacht geweest voor de Wet Arbeidsmarkt in Balans (Wab) die op 1 januari 2020 in werking treedt. Minder aandacht is er geweest voor een andere wet, die ook per 1 januari 2020 geldt, namelijk; de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra).

Waarom de Wnra?

Eén van de belangrijkere redenen voor de normalisering van de rechtspositie van ambtenaren is dat het huidige ambtenarenrecht juridisering van de arbeidsrelatie in de hand werkt. Dat wil zeggen: het concentreert zich op besluiten en de administratieve rechtsbescherming daartegen. Een werkgever kan in de arbeidsrelatie alleen iets bereiken door een besluit te nemen. Daarentegen kan de ambtenaar zich alleen verweren door bezwaar in te stellen. 
Het systeem van besluit, bezwaar en beroep én de korte termijnen die daarvoor gelden, zorgen ervoor dat partijen snel in een juridische discussie terecht kunnen komen. De Wnra heeft als doel de rechtspositie van ambtenaren zoveel mogelijk gelijk te stellen aan die van werknemers in het bedrijfsleven.

Op dit moment gelden voor werknemers in het bedrijfsleven andere regels dan voor ambtenaren. Een belangrijk onderscheid is dat werknemers een arbeidsovereenkomst hebben en ambtenaren een aanstelling. Ook de regels omtrent bijvoorbeeld ontslag zijn anders. Als de ambtenaar en de overheidswerkgever in geschil komen, moet dit worden voorgelegd aan de bestuursrechter, terwijl de werknemer bij de ‘gewone’ civiele rechter terechtkomt.

Wijzigingen Wnra per 1 januari 2020

Per 1 januari 2020 verdwijnt dit onderscheid voor bijna alle ambtenaren (uitgezonderd zijn onder meer politie, defensie en rechterlijke macht). Voor ambtenaren geldt dat zij per 1 januari 2020 werkzaam zijn op basis van een arbeidsovereenkomst. Als er een geschil ontstaat, moeten ook ambtenaren dit voorleggen aan de ‘gewone’ civiele rechter en niet langer aan de bestuursrechter.

De wijzigingen door de Wnra zijn kort gezegd de volgende:

  • de ambtelijke aanstelling wordt een arbeidsovereenkomst;
  • de publiekrechtelijke rechtspositieregeling wordt een cao;
  • het bestuursprocesrecht wordt ingeruild voor het civiele procesrecht;
  • de bestuursrechter wordt vervangen door de burgerlijke rechter.

Ambtenaar met aanstelling wordt ambtenaar met arbeidsovereenkomst

De Wnra zorgt ervoor dat per 1 januari 2020 de eenzijdige aanstelling automatisch wijzigt in een tweezijdige arbeidsovereenkomst tussen de ambtenaar en de overheidswerkgever. Daar hoeven de overheidswerkgever en de ambtenaar niets voor te doen. De overheidswerkgever wordt ook automatisch geconfronteerd met de eigenschappen van de arbeidsovereenkomst die afwijken van de aanstelling. Verder geldt dat de rechtspositiereglementen komen te vervallen. Deze worden vervangen door een cao, net als voor werknemers in het bedrijfsleven.

Per 1 januari 2020 moet het UWV voorafgaand aan ontslag van een ambtenaar om toestemming voor opzegging van de arbeidsovereenkomst worden gevraagd (bedrijfseconomische redenen of langdurige arbeidsongeschiktheid) of moet de kantonrechter worden gevraagd de arbeidsovereenkomst te ontbinden (persoonlijke gronden voor ontslag, zoals disfunctioneren). Er is daarna hoger beroep mogelijk bij het Gerechtshof en cassatie bij de Hoge Raad. Ook kunnen de ambtenaar en de overheidswerkgever de arbeidsovereenkomst met wederzijds goedvinden beëindigen en de afspraken daarover vastleggen in een beëindigingsovereenkomst. Na een beëindiging van de arbeidsovereenkomst op initiatief van de overheidswerkgever heeft de werknemer normaal gesproken recht op de wettelijke transitievergoeding.

Heeft u vragen of loopt u tegen een probleem aan? Met ingang van 1 januari 2020 helpen wij ook graag de overheidswerkgever en ambtenaar met een arbeidsovereenkomst!

Wilt u meer weten over dit onderwerp? Neem dan contact op met Peter