nieuws

van ons

"Dat is niet mijn handtekening!"

Het is een kreet die in de praktijk veelvuldig is gehoord door partijen die onder (betalings-)verplichtingen uit proberen te komen. Toch is dit verweer serieus te nemen.

Iemand vordert betaling van een geldsom op grond van een ondertekende overeenkomst. Degene die moet betalen stelt dat de handtekening onder de overeenkomst niet de zijne of hare is  en dus niet(s) hoeft te betalen.

Hoe dit in het recht wordt uitgelegd, heeft de Hoge Raad (ECLI:NL:HR: 2019:572) recent nog eens haarfijn uitgelegd. Dit was blijkbaar nodig omdat zowel de rechtbank als het gerechtshof “fout” zaten.

De authentieke en de onderhandse akte

De wet maakt onderscheid tussen een authentieke akte en de onderhandse akte. De authentieke akte is een document dat door een openbaar ambtenaar is opgesteld of gewaarmerkt. In de regel spreken we over een notariële akte. De wet zegt dat een dergelijke akte dwingend bewijs oplevert van dat wat in die akte is bepaald. Tegenbewijs is dan mogelijk.

Aan de onderhandse akte, een stuk dat niet door een notaris is opgesteld, komt dergelijk dwingend bewijs niet toe.

Als partij A en B afspreken dat laatstgenoemde € 100.000,- aan A verschuldigd is en ze leggen dat bij de notaris vast, dan is deze afspraak juridisch gezien een feit. A mag met deze onderhandse akte 'zwaaien' en zeggen dat B hem € 100.000,- verschuldigd is. De rechter zal dit, behoudens tegenbewijs, aannemen. Dit tegenbewijs leveren zal erg moeilijk worden.

Zou dezelfde afspraak in een onderhandse akte zijn opgenomen, dan neemt de rechter dezelfde stelling van A niet als bewezen aan. B mag deze stelling dan betwisten waarop A zal moeten bewijzen dat partijen die afspraak hebben gemaakt.

In dit laatste geval kan (om in het voorbeeld te blijven) B stellen dat het niet zijn handtekening is die onder de akte staat. Slechts een stellige ontkenning volstaat om de overeenkomst te doen wankelen. Aan deze overeenkomst komt geen bewijskracht toe zolang niet duidelijk is dat het wel de handtekening van B is, dan wel A er op andere wijze in slaagt zijn vordering op B te onderbouwen en bewijzen. Slaagt A daar niet in, dan gaat de overeenkomst als het ware de prullenbak in en loopt A zijn € 100.000,- mis. Als B ook echt van niks weet, dan zou dit de juiste uitkomst zijn. Heeft B gelogen, dan is de uitkomst uiterst onrechtvaardig.

Uitspraak Hoge Raad

Waar de rechtbank en het gerechtshof in de casus “fout” zaten, was het oordeel dat B zou moeten bewijzen dat het niet zijn handtekening was op (onder) de overeenkomst en dat hij daar onvoldoende in geslaagd zou zijn.

De Hoge Raad stoft de wet af voor deze rechtbank en het gerechtshof door ze er op te wijzen dat het aan de partij is die een beroep doet op (de echtheid van) de handtekening en de overeenkomst, te bewijzen dat deze handtekening echt is en dat de overeenkomst dus leidend is. Kortom: A moet bewijzen dat B een bedrag ad € 100.000,- verschuldigd is op basis van de door B daadwerkelijk ondertekende overeenkomst. B hoeft zijn stellige ontkenning niet te bewijzen. Deze enkele ontkenning volstaat om A een bewijslast op te leggen.

Deze refresh van de Hoge Raad maakt eens te meer duidelijk dat de stellige ontkenning dat een handtekening afkomstig is van degene die wordt aangesproken een heel serieus te nemen verweer is.

Onoverkomelijk is dit verweer, die natuurlijk vaak ook ten onrechte wordt ingezet door minder faire personen, in het geheel niet.

reijnders advocaten weet hoe dit aan te pakken.

Gemanipuleerde handtekening

Van het voorgaande moet overigens worden onderscheiden de stelling dat een overeenkomst – waar wel de “echte” handtekeningen op staan – is gemanipuleerd. Die partij die stelt dat een overeenkomst na ondertekening is gemanipuleerd zal dat ook moeten bewijzen zo overweeg en herhaalde de Hoge Raad (ECL:NL:HR:2019:641) recent nog eens.

Heb jij te maken met een partij die ten onrechte stelt geen handtekening te hebben gezet onder een overeenkomst of ben je geconfronteerd met een overeenkomst waar een nagemaakte handtekening van je op staat of die is gemanipuleerd, kom eens op de koffie!